Actieonderzoek: Hoe werkt het?

Actieonderzoek voor ontwikkeling van mens en organisatie
actieonderzoek%20voor%20ontwikkeling%20van%20mens%20en%20organisatie004004.jpg actieonderzoek%20voor%20ontwikkeling%20van%20mens%20en%20organisatie004003.jpg actieonderzoek%20voor%20ontwikkeling%20van%20mens%20en%20organisatie004002.jpg
 

Actieonderzoek: Hoe werkt het?

 

Actieonderzoek kan op het eerste gezicht vrij eenvoudig lijken, toch komt er bij de uitvoering heel wat kijken. Hieronder wordt weliswaar de basis van actieonderzoek beschreven, maar om écht te begrijpen hoe actieonderzoek werkt, kun je actieonderzoek het beste zelf uitvoeren. Om actieonderzoek te leren, moet je het zelf doen.

 

Stappen in actieonderzoek

Om een beter idee te krijgen hoe actieonderzoek werkt, kijken we als eerste naar de basisstappen die tijdens een actieonderzoek worden doorlopen, namelijk: handelen, observeren, reflecteren en plannen.

 

Cirkel van actieonderzoek

 

Zoals de cirkel van actieonderzoek laat zien, gaat het erom dat mensen in hun eigen praktijk iets anders gaan doen (Handelen); ze proberen concrete verbeteringen aan te brengen. Vervolgens gaan ze onderzoeken wat er gebeurt als ze deze verbeteractie uitvoeren (Observeren). Dit kunnen ze op allerlei manieren doen, bijvoorbeeld door interviews af te nemen, te observeren, logboeken bij te houden, enzovoorts. Op basis van deze onderzoeksuitkomsten kijken actieonderzoekers of ze nu ook hebben bereikt wat ze oorspronkelijk wilden bereiken met de verbeteractie (Reflecteren). Ze kijken bijvoorkeur gezamenlijk naar deze onderzoeksuitkomsten en bespreken ze bijvoorbeeld met de mensen die ze hebben onderzocht of met geïnteresseerde collega’s, die als ‘critical friends’ kritisch met hun meedenken. Wanneer ze nog niet (helemaal) tevreden zijn over het effect, bedenken ze een nieuwe actie waarin de verbetering beter uit de verf kan komen (Plannen) en deze gaan ze vervolgens weer opnieuw uitproberen (Handelen) en onderzoeken (Observeren). Op deze manier kan de cirkel van actieonderzoek een aantal keren worden herhaald net zolang tot de actieonderzoeker tevreden is over het resultaat.

Tijdens een actieonderzoek kan men flexibel met de stappen in deze cirkel van actieonderzoek omgaan. De actieonderzoeker kan het in een situatie bijvoorbeeld nodig vinden om niet direct een verbeteractie te gaan uitproberen (Handelen), maar eerst eens te starten met een vooronderzoekje (Observeren) om de situatie wat beter in kaart te brengen.

Gedurende de stappen in het actieonderzoek kunnen er diverse onderzoeksmethoden en instrumenten worden ingezet, zowel kwalitatieve als kwantitatieve.

Het belangrijkste is dat deze onderzoeksmethoden meer inzicht geven in het eigen handelen en helpen om verbeteringen aan te brengen. Bovendien probeert de actieonderzoeker rekening te houden met de uitgangspunten van actieonderzoek zoals die eerder in dit hoofdstuk zijn beschreven.

 

Uit: ‘Laatvernieuwing groeien! Actieonderzoek voor ontwikkeling van mens en organisatie’, pag. 22-23

Bestel hier het boek inclusief dvd over Actieonderzoek
Inhoudsopgave
Actieonderzoek: 
• Wat is het?
• Hoe werkt het?
• Waar komt het vandaan?
• Begeleidingsprotocol